शाश्वत पर्यावरणीय भविष्यासाठी भारतीय इतिहासाचा दृष्टिकोन

Mohan Shantaram Nikumbhe

doi:10.36948/ijfmr.2026.v08i02.73029

शाश्वत पर्यावरणीय भविष्यासाठी भारतीय इतिहासाचा दृष्टिकोन

Author(s)	Prof. Mohan Shantaram Nikumbhe
Country	India
Abstract	सारांश (Abstract) आधुनिक जगासमोर उभे असलेले पर्यावरणीय संकट हे केवळ औद्योगिकीकरणाचे फलित नसून, मानव-निसर्ग संबंधातील ऐतिहासिक बदलांचे परिणाम आहे. भारतीय इतिहासात पर्यावरणाशी सुसंवादी जीवनपद्धती, संसाधनांचे संतुलित व्यवस्थापन आणि नैतिक पर्यावरणीय मूल्ये खोलवर रुजलेली दिसून येतात. प्रस्तुत संशोधन निबंधात प्राचीन, मध्ययुगीन व आधुनिक भारतीय इतिहासाच्या आधारे पर्यावरणीय चेतना, जल-वन-भूमी व्यवस्थापन, धार्मिक-सांस्कृतिक परंपरा आणि प्रशासकीय धोरणांचा अभ्यास करण्यात आला आहे. ऐतिहासिक ग्रंथ, शिलालेख, सामाजिक चळवळी आणि आधुनिक अभ्यासकांच्या विचारांच्या आधारे असे प्रतिपादन करण्यात आले आहे की भारतीय ऐतिहासिक दृष्टिकोन आजच्या शाश्वत पर्यावरणीय भविष्यासाठी मौल्यवान मार्गदर्शन देऊ शकतो.
Keywords	कीवर्ड्स: भारतीय इतिहास, शाश्वत विकास, पर्यावरणीय नैतिकता, जल व वन व्यवस्थापन, ऐतिहासिक दृष्टिकोन
Field	Sociology > Archaeology / History
Published In	Volume 8, Issue 2, March-April 2026
Published On	2026-04-12
DOI	https://doi.org/10.36948/ijfmr.2026.v08i02.73029

View / Download PDF File

About IJFMR Fees & Payment Current Issue Publication Archive	Submit Research Paper Track Submission Status Publication Guidelines Publication Ethics Peer Review & Plagiarism	Join as a Reviewer Editors & Reviewers Reviewer Referral Program Get Reviewer Membership Certi.	Website/Journal Policies Usage Policy Content Policies Privacy Policy

Contact Us		+91-9687-828-838	editor@ijfmr.com

International Journal For Multidisciplinary Research

A Widely Indexed Open Access Peer Reviewed Multidisciplinary Bi-monthly Scholarly International Journal

शाश्वत पर्यावरणीय भविष्यासाठी भारतीय इतिहासाचा दृष्टिकोन

Share this