International Journal For Multidisciplinary Research

E-ISSN: 2582-2160     Impact Factor: 9.24

A Widely Indexed Open Access Peer Reviewed Multidisciplinary Bi-monthly Scholarly International Journal

Call for Paper Volume 8, Issue 3 (May-June 2026) Submit your research before last 3 days of June to publish your research paper in the issue of May-June.

वामन होवाळांच्या कथांतील सामाजिक आणि आर्थिक विषमतेचे चित्रण

Author(s) Ms. Nita Shrinivas Musale, Prof. Dr. Sanjay Keshavrao Latelwar
Country India
Abstract वामन होवाळ हे मराठी दलित कथासाहित्यातील महत्त्वाचे कथाकार असून त्यांच्या कथांमध्ये सामाजिक, आर्थिक आणि मानसिक विषमतेचे प्रभावी व वास्तववादी चित्रण आढळते. प्रस्तुत संशोधनात वामन होवाळ यांच्या कथांमधील सामाजिक व आर्थिक विषमतेच्या विविध पैलूंचा अभ्यास करण्यात आला आहे. त्यांच्या कथांमधून ग्रामीण व शहरी दलित जीवनातील संघर्ष, जातीय शोषण, आर्थिक दडपशाही, मानसिक छळ तसेच स्त्रीजीवनातील दुहेरी शोषण यांचे जिवंत चित्रण दिसून येते. ग्रामीण भागातील अस्पृश्यता, सामाजिक बहिष्कार, शिक्षण व मूलभूत सुविधांपासून वंचितता यांचे वास्तव त्यांनी प्रभावीपणे मांडले आहे. शहरी जीवनातही रोजगारातील अस्थिरता, झोपडपट्ट्यांतील दयनीय परिस्थिती, अप्रत्यक्ष जातीय भेदभाव आणि मानसिक ताण यांचे चित्रण त्यांच्या कथांमध्ये आढळते. स्त्री पात्रांच्या माध्यमातून सामाजिक, आर्थिक व मानसिक स्तरांवरील विषमता अधोरेखित करण्यात आली आहे. होवाळ यांनी विनोद, उपहास आणि व्यंग्याचा प्रभावी वापर करून अन्यायकारी सामाजिक व्यवस्थेवर प्रहार केला आहे. त्यांच्या कथा केवळ दलित जीवनाचे दस्तऐवजीकरण करत नाहीत, तर सामाजिक समता, मानवी गरिमा, आत्मसन्मान आणि परिवर्तनाची प्रेरणा देतात. त्यामुळे वामन होवाळ यांचे कथालेखन सामाजिक वास्तवाचे संवेदनशील दर्शन घडविणारे आणि परिवर्तनवादी मूल्यांची जाणीव करून देणारे महत्त्वपूर्ण साहित्य ठरते.
Keywords वामन होवाळ, दलित साहित्य, सामाजिक विषमता, आर्थिक शोषण, मानसिक शोषण, स्त्रीजीवन, सामाजिक परिवर्तन.
Field Arts
Published In Volume 8, Issue 3, May-June 2026
Published On 2026-06-09

Share this