International Journal For Multidisciplinary Research

E-ISSN: 2582-2160   •   Impact Factor: 9.24

A Widely Indexed Open Access Peer Reviewed Multidisciplinary Bi-monthly Scholarly International Journal

Call for Paper Volume 8, Issue 4 (July-August 2026) Submit your research before last 3 days of August to publish your research paper in the issue of July-August.
Submit Research Paper Join as a Reviewer

Plagiarism is checked by the leading plagiarism checker TurnItIn

Call for Paper

Volume 8 Issue 4
July-August 2026

Submit your research paper

Indexing Partners
Academia Advanced Sciences Index Bielefeld Academic Search Engine CiteSeer DRJI Google Scholar Independent Search Engine & Directory Network ISI (International Scientific Indexing) Issuu Mendeley Research Networks
RefSeek ResearcherId - Thomson Reuters ResearchGate Scirus Scribd Semantic Scholar UTeM - Universiti Teknikal Malaysia Melaka Wiki for Call for Papers WorldCat Zenodo

चित्रकलेच्या माध्यमातून मध्ययुगीन आणि आधुनिक महाराष्ट्रीय समाजातील कर्तबगार महिलांचा अभ्यास

Author(s) Prof. Dr. Karishma M. Kambe
Country India
Abstract महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक इतिहासात चित्रकला ही केवळ सौंदर्याभिव्यक्तीची कला नसून सामाजिक स्मृती, धार्मिक अनुभव, लोकपरंपरा आणि इतिहासदृष्टी यांची दृश्यभाषा आहे. प्रस्तुत संशोधन-पत्राचा उद्देश मध्ययुगीन ते आधुनिक महाराष्ट्रीय समाजातील कर्तबगार महिलांचे स्थान चित्रकलेच्या माध्यमातून अभ्यासणे हा आहे. या अभ्यासात दोन परस्परपूरक प्रश्न विचारले आहेत: एक, चित्रांमध्ये स्त्रीचे प्रतिनिधित्व कसे घडते; आणि दोन, स्त्रिया स्वतः चित्रपरंपरेच्या सर्जक व वहनकर्त्या म्हणून कशा कार्यरत असतात. उपलब्ध दृश्यसामग्रीचा विचार करता, “मध्ययुगीन” महाराष्ट्राचा अभ्यास थेट राजदरबारी चित्रांपेक्षा आख्यानपर आणि लोकपरंपरेच्या साहाय्याने अधिक शक्य होतो; म्हणून पैठणची चित्रकाठी/रामायणपर चित्रपरंपरा, वारली चित्रकला, जिजाबाईंची आधुनिक दृश्यस्मृती आणि अंबिका धुरंधर यांसारख्या आधुनिक कलाकारांचे उदाहरण येथे केंद्रस्थानी घेतले आहे. या अभ्यासाचा मुख्य निष्कर्ष असा आहे की महाराष्ट्रीय दृश्यसंस्कृतीत स्त्री केवळ अलंकारिक प्रतिमा नाही; ती नैतिक शक्ती, सांस्कृतिक वाहक, लोककलेची सर्जक, ऐतिहासिक स्मृतीची केंद्रबिंदू आणि आधुनिक सार्वजनिक क्षेत्रातील स्वायत्त कलाकार अशा अनेक रूपांनी उपस्थित आहे. त्यामुळे चित्रकला ही कर्तबगार महिलांच्या इतिहासलेखनासाठी पूरक नव्हे, तर आवश्यक स्रोत मानली पाहिजे.
Keywords चित्रकला, महाराष्ट्र, कर्तबगार महिला, वारली कला, दृश्यसंस्कृती
Published In Volume 8, Issue 4, July-August 2026
Published On 2026-08-10
DOI https://doi.org/10.36948/ijfmr.2026.v08i04.85537
View / Download PDF File

Share this



E-ISSN 2582-2160
CrossRef

CrossRef DOI prefix of IJFMR is 10.36948/ijfmr

Downloads
Research Paper Format Copyright Permission Form and Undertaking Form

All research papers published on this website are licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License, and all rights belong to their respective authors/researchers.

CC-BY-SA Open Access

About IJFMR
Fees & Payment
Current Issue
Publication Archive 		Submit Research Paper
Track Submission Status
Publication Guidelines
Publication Ethics
Peer Review & Plagiarism 		Join as a Reviewer
Editors & Reviewers
Reviewer Referral Program
Get Reviewer Membership Certi. 		Website/Journal Policies
Usage Policy
Content Policies
Privacy Policy
Contact Us +91-9687-828-838 editor@ijfmr.com
Powered by Sky Research Publication and Journals