विदर्भातील लोकनाट्य  दंडार

Vijay Hariram Raiwatkar

doi:10.36948/ijfmr.2025.v07i06.61334

विदर्भातील लोकनाट्य दंडार

Author(s)	Prof. Dr. Vijay Hariram Raiwatkar
Country	India
Abstract	महाराष्ट्रातील चंद्रपूर, गोंदिया, गडचिरोली व भंडारा या जिल्ह्यातील झाडीपट्टी मातीत मुरलेला, जनसामान्यांच्या अंगात भिनलेला संपूर्ण झाडीपट्टीत लोकप्रिय असलेले लोकनाट्य दंडार होय. दंडार या लोकनाट्याने फार पूर्वीपासून आपली लोकरंजनाची व लोकोद्बोधनाची परंपरा कायम राखली आहे. दंडार लोकनाट्य हे झाडीपट्टी परिसराचे सांस्कृतिक भूषण आहे. आधुनिक काळात प्रसार माध्यमांचा मोठ्या प्रमाणात विकास झाला असला. चित्रपट, टी. व्ही., मोबाईल आदी आधुनिक साधनांमुळे जनजागृती व मनोरंजन होत असले तरी प्राचीन काळापासून लोकरंजन करणाऱ्या दंडारीसारख्या लोकनाट्याचे महत्त्व आजही कमी झाले नाही हे विशेष. दिवाळी नंतरच्या काळात मंडई निमित्त गावागावात आजही दंडार आयोजित केली जाते व ग्रामीण समाजमन दंडार या लोकनाट्याचा आनंद मोठ्या रसिकतेने घेताना दिसतो. ग्रामीण भागात लोककलेचा प्रकार म्हणून दंडारीस आजही महत्त्व आहे. विदर्भाच्या मातीत मुरलेली अस्सल लोककला म्हणून दंडार या लोकनाट्याकडे पाहावे लागते. आज वर्तमानात त्या त्या प्रदेशातील विविध लोककलांपुढे बदलत्या व गतिशील काळाची आव्हाने असली तरी लोकसांस्कृतिक जीवनातील मूल्यात्मता टिकवून ठेवण्यासाठी, निखळ लोकरंजनासाठी व उद्बोधनासाठी लोककलांचे संवर्धन होण्याची गरज आहे त्याशिवाय येणाऱ्या पिढ्यांना सामाजिक-सांस्कृतिक लोकजीवनातील सौंदर्य अनुभवताच येणार नाही
Keywords	विदर्भ, दंडार, झाडीपट्टी
Field	Arts
Published In	Volume 7, Issue 6, November-December 2025
Published On	2025-11-22
DOI	https://doi.org/10.36948/ijfmr.2025.v07i06.61334
Short DOI	https://doi.org/hbb77d

View / Download PDF File

E-ISSN 2582-2160

doi

CrossRef DOI is assigned to each research paper published in our journal.

IJFMR DOI prefix is
10.36948/ijfmr

Downloads

Research Paper Format Copyright Permission Form and Undertaking Form Cover Page Vol 7 Isu 5 Cover Page Vol 7 Isu 4 Cover Page Vol 7 Isu 3

All research papers published on this website are licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License, and all rights belong to their respective authors/researchers.

CC-BY-SA

About IJFMR Fees & Payment Current Issue Publication Archive	Submit Research Paper Track Submission Status Publication Guidelines Publication Ethics Peer Review & Plagiarism	Join as a Reviewer Editors & Reviewers Reviewer Referral Program Get Reviewer Membership Certi.	Website/Journal Policies Usage Policy Content Policies Privacy Policy

Contact Us		+91-9687-828-838	editor@ijfmr.com

International Journal For Multidisciplinary Research

A Widely Indexed Open Access Peer Reviewed Multidisciplinary Bi-monthly Scholarly International Journal

विदर्भातील लोकनाट्य दंडार

Share this